Beklierde kogeldistel: stekelig en opvallend

De bolvormige bloeiwijze van de beklierde kogeldistel (Echinops sphaerocephalus) bestaat uit vele vijftallige afzonderlijke bloemen. De bloemblaadjes kunnen wit of lichtblauw gekleurd zijn. Afhankelijk van de standplaats loopt de bloeitijd van juni tot mei.

De eenjarige, vaak tweejarige tot soms ook meerjarige vaste plant kan meer dan twee meter hoog worden. Ze is goed te herkennen aan haar fijn behaarde bladeren en scheuten. De geveerde bladeren hebben talrijke bladslippen die eindigen in scherpe doorns en gevoelig kunnen prikken.

beklierde kogeldistel
Verwilderd groeiende beklierde kogeldistel. Bij de klimplant gaat het om (vermoedelijk) Fallopia convolvulus (zwaluwtong).

Waar groeit de beklierde kogeldistel?

Het oorspronkelijke verspreidingsgebied van Echinops sphaerocephalus ligt in Zuid-Europa en reikt tot West-Azië. In België, Duitsland en Nederland is zij niet inheems; hier is zij een neofyt (bron).

De beklierde kogeldistel wordt als sierplant gebruikt in parken en tuinen. Verwilderde populaties komen voor langs wegen, akkerranden, taluds, dijken en op ruderale terreinen.

Het best groeit zij op zonnige en warme standplaatsen met een gelijkmatig tot matig vochtige bodem. Ik heb haar echter ook al zien groeien in lichte halfschaduw.

beklierde kogeldistel aan graanveld
De beklierde kogeldistel aan de rand van een graanveld.
kogeldistels langs de weg
Beklierde kogeldistels langs de weg.
beklierde kogeldistel op dijk
De beklierde kogeldistel op een dijk.

Is Echinops sphaerocephalus een insectenplant?

In haar Zuid-Europese tot West-Aziatische thuisgebied zal dat waarschijnlijk wel zo zijn. In Duitsland kon ik op haar bloemen alleen de gebruikelijke bezoekers waarnemen, namelijk honingbijen en aardhommels. Deze generalisten kunnen met veel plantensoorten overweg en kunnen goed zonder Echinops sphaerocephalus overleven.

Voor onze insecten is de op kogeldistels lijkende echte kruisdistel (Eryngium campestre) beter geschikt.

stekelige bladeren kogeldistel
De stekelige bladeren en ook de overige plantendelen zijn fijn behaard.
Echinops sphaerocephalus basale bladeren
De basale bladeren in april.
Echinops sphaerocephalus bloemblaadjes
De bloemblaadjes kunnen lichtblauw tot wit gekleurd zijn.

Kenmerken: Neofieten |

Andere planten uit de Composietenfamilie (Asteraceae)