Brandnetelfamilie (Urticaceae)
De grote brandnetel (Urtica dioica) behoort tot de bekendste inheemse wilde planten van Europa en is voor ons mensen verrassend veelzijdig in gebruik.
Jonge bladeren kunnen worden gegeten als soep of als gestoofde groente.
Dankzij haar waardevolle inhoudsstoffen wordt zij ook als geneeskrachtige plant gewaardeerd.
Ook in cosmetische producten zoals shampoos en crèmes vindt de grote brandnetel toepassing.
In de tuin is zij eveneens nuttig: ze kan worden gebruikt om planten te versterken en als meststof. Als bescherming tegen slakken is ze echter minder geschikt. De weekdieren laten zich niet afschrikken door de brandharen.
Veel ongewervelde dieren gebruiken de grote brandnetel als leefgebied of als voedselbron.
Ze dient als waardplant voor de rupsen van sommige vlinders, wat ik hier graag uitgebreider had willen laten zien. In stedelijke gebieden, waar ik meestal fotografeer en film, is dit echter maar zelden te observeren.
Als er spinnen op een plant leven, moet daar een reden voor zijn, dan valt er iets te vangen. Vaak vond ik de kraamwebspin (Pisaura mirabilis) op de grote brandnetel.
Spinnen zijn echter niet de enige roofdieren die Urtica dioica bewonen. Het schaakbordlieveheersbeestje (Propylea quatuordecimpunctata) zoekt tussen de bladeren naar bladluizen.
Wat de grote brandnetel zo succesvol maakt, is haar aanpassingsvermogen. Ze kan in veel verschillende biotopen groeien, zolang de bodem redelijk vochtig en voedselrijk is.
Ze groeit ook graag op boomstronken of rottende boomstammen. Daar vind ik haar het mooist. Ik houd van de charme van het vergankelijke, waaruit nieuw leven ontstaat.
De grote brandnetel kan gemakkelijk worden verward met de witte dovenetel (Lamium album). De twee soorten kunnen zelfs samen voorkomen. Toch zijn ze te onderscheiden aan hun bloemen. En zoals de naam dovenetel al aangeeft, ontbreken bij Lamium album de brandharen.
De grote brandnetel is tegelijk voedselbron, kraamkamer, jachtgebied en geneeskrachtige plant. Waar zij groeit, kan ook ander leven gedijen. Veel van onze zogenoemde onkruiden zijn belangrijk voor hun ecosysteem. Het kan de moeite waard zijn om eens beter te kijken naar wat daar ogenschijnlijk onopvallend langs weg- en straatranden groeit.
Kenmerken: Nederlandse Planten |
